शनिवार, २७ फेब्रुवारी, २०१६

अवकाळी पावसामुळे रब्बी पिकांचे मोठे नुकसान

जिल्ह्यात अवकाळी पावसामुळे रब्बी पिकांचे मोठे नुकसान...अनेक गावे अंधारात


नांदेड(अनिल मादसवार)जिल्ह्यात अवकाळी पावसामुळे रब्बी पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. यात प्रामुख्याने रब्बी ज्वारी, मक्का, गहू, हरभरा, सुर्यफुल, आंब्याच्या पिकाला पावसाचा सर्वाधिक फटका बसला आहे. वादळी वाऱ्यासह झालेल्या पावसामुळे जवळपास वीस टक्के नुकसान झाल्याचा अंदाज आमच्या ठीकठीकानच्या प्रतिनिधींनी वर्तविला आहे. बहुतांश भागातील वीज पुरवठा खंडित झाल्याने अनेकांना रात्र अंधारात काढावी लागत आहे. जिल्ह्यात कालपासून ढगाळ वातावरणासह वादळी वारे व विजांच्या गडगडटाने शेतकर्यांना नुकसानीत आणले आहे. 

शहर व तालुका परिसरात शनिवारी सायंकाळी ५.३० वाजल्यापासून विजांच्या गडगडटासह अवकाळी पावसाने जोरदार हजेरी लावली. यावर्षी खरीप हंगामात अल्प प्रमाणात झालेल्या पर्जन्यामानामुळे शेतकरी नुकसानीत आला होता. त्यानंतर थोड्या प्रमाणात का होईना पाणी असलेल्या शेतकर्यांनी रब्बी हंगामात गहू, ज्वारी, हरभरा, सुर्यफुल, करडई या मुख्य पिकांची लागवड केली आहे. परंतु शुक्रवारी व शनिवारी सायंकाळी झालेल्या अवकाळी पावसामुळे पिकांचे नुकसान झाले. अनेक ठिकाणी पिके व रस्त्यावरील झाडे आडवी झाली असून, कमी क्षेत्र असलेल्या गव्हाचे पीक जमीनदोस्त झाले आहे. या प्रकारामुळे उत्पादन घटण्याची शक्यता कृषी अधिकाऱ्यांनी वर्तविली. काही ठिकाणी उत्पादनावर परिणाम होणार नसला तरी धान्याच्या दर्जावर याचा परिणाम होणार आहे. ज्वारी आणि गव्हाचे पीक काळे पडणे, सडणे, कोंब फुटणे व माती चिकटण्याचे प्रकार घडले आहेत. त्यामुळे धान्याला कमी बाजारभाव मिळण्याची शक्यता आहे. अवकाळी पावासानंतर पिकांचे पंचनामे करण्यास अनेकदा उशीर होतो. यावेळी कृषी विभागाने तातडीने पावले उचलून नुकसान भरपाईचा निर्णय घेऊन शेतकर्यांना दिलासा द्यावा अशी रास्त अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करीत आहेत. शनिवारी अवकाळी पावसाची ग्रामीण भागाला अधिक झळ बसली असून, यात फळबागांचे अधिक नुकसान झाले. संत्रा - मोसंबीच्या फांद्या मोडल्याचे सांगण्यात आले तर अनेक ठिकाणी फळपिकांचे बहार गळाले आहेत. आंब्यांचा मोहोरही गळाल्याने फळांची आवक घटण्याची शक्यता आहे. तसेच भाजीपाला पिकांचेही मोठे नुकसान झाले असल्याने खरीप नंतर रब्बी हंगामातील अशाही धुसर होण्याची शक्यता वाढली आहे. तसेच वादळी वार्यामुळे महावितरण कंपनीच्या तारा तुटून वीजपुरवठा खंडित झाल्याने ग्रामीण भागातील नागरिकांना रात्र अंधारात काढावी लागत आहे. 

वादळी वाऱ्यासह झालेल्या पावसाबरोबर जिल्ह्यातील हिमायतनगर तालुक्यातील डोल्हारीसह काही गावात गारांचा पाऊस झाल्याने तालुक्यातील संपूर्ण वीजपुरवठा खंडित झाला आहे. तर तालुक्यातील काही ठिकाणी झाडे उन्मळून पडल्याने नांदेड- किनवट मार्गावर वाहतूक विस्कळीत झाली होती. तसेच हदगाव तालुक्यातही पावसाने वादळी वार्यासह पुन तास हजेरी लाऊन गव्हाचे मोठे नुकसान केले आहे. यामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले असून, पावसामुळे शेतीतील गहू, हरभरा, आंबा, संत्रा, मोसंबी या पिकांचे प्रचंड प्रमाणात नुकसान झाले आहे. 

तसेच मुदखेड, डोणगाव, मेंड्का व भोकर परिसरात वादळी वार्यासह पावसाचे आगमन व गारपीट झाल्यामुळे केळी, हरभरा, पिकांचे प्रचंड नुकसान झाले आहे. कंधार, लोहा, नरसी, उमरी, तर नांदेड शहरात सुरु असलेल्या रिमझिम पावसाचा परिणाम जाणवला आहे. नांदेडमध्ये सुरु असलेल्या शंकर दरबार कार्यक्रमावरही वादळी पावसाचा प्रतिकूल परिणाम झाला आहे. तसेच नांदेड जिल्ह्याच्या सीमेवरील पुसद, उमरखेड यासह परिसरात अवकाळी पावसाचा चांगलाच तडाखा बसला आहे. गेल्या तीन वर्षापासून सतत अवकाळी पावसाच्या तडाख्याने रब्बी हंगामातील हातची पिके गमवावी लागत आहे. एकूणच या अवकाळी पावसामुळे सर्वत्र थंडगार वातावरण निर्माण झाले आहे.

मंगळवार, १६ फेब्रुवारी, २०१६

विद्यार्थी त्रस्त

आदिवासी मुलांच्या शासकीय वस्तीग्रहात सुविधांचा अभाव..  

हिमायतनगर(प्रतिनिधी)आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी चालविण्यात येणाऱ्या मुलांच्या शासकीय वसतिगृहात गेल्या अनेक महिन्यापासून विविध गैरसोयीने डोके वर काढले आहे. परिणामी निवासी विद्यार्थ्यांची हेळसांड होत असून, यास संबंधित कंत्राटदार व गृहपाल जबादार असल्याचा आरोप विद्यार्थ्यांकडून केला जात आहे. 

एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालय किनवटच्या नियंत्रणाखाली हिमायतनगर शहरात आदिवासी मुलाचे वस्तीग्रह हे भाड्याच्या इमारतीत चालविले जात आहे. हिमायतनगर - बोरगडी रस्त्यावर असलेल्या वस्तीग्रहात सुमारे शंभर १२२ मुलांच्या भोजन, निवासाची व्यवस्था आहे. येथील अधीक्षक पदाचा कारभार एस.डी. दोमकोंडकर तर भोजन व्यवस्था हि कंत्राट दारामार्फत केली जाते. वसतिगृहात अन्य कर्मचारी देखभाल करण्यासाठी नियुक्त केलेली आहेत. मात्र वस्तीग्रह अधीक्षक हे नेहमी बाहेरगावी राहून इतर कर्मचाऱ्यावर कामे सोपवून अधून - मधून चकरा मारतात. आणि विद्यार्थ्यांना गोड आश्वासने देवून झुलवत ठेवतात. आतापर्यंत विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य, ड्रेसकोड, निर्वाह भत्ता, संगणक व्यवस्था, विद्यार्थी भत्ता, क्रीडा साहित्य उपलब्ध करून देण्यात कुचराई करून मनमानी कारभार चालविला जात आहे. विद्यार्थ्यांसाठी ग्रंथालय उपलब्ध नसल्याने पेपर वाचायला मिळत नाहीत. शैक्षणिक सहल निघालीच नाही, अनेक दिवसापासून पिण्याच्या पाण्याची सोय झाली नाही. १२२ मुलासाठी केवळ १० कैन शुद्धपाणी दिले जात असून, त्यातही दुर्गंधी येत असल्याचे विद्यार्थ्यांनी सांगितले. तसेच शासनाने ठरवून दिलेल्या मेनुप्रमने भोजन आणि फराळाची व्यवस्था केली जात नाही. तसेच गेल्या काही महिन्यापासून ग्रहपाल नेहमी बाहेरच राहत असल्याने जेवणासाठी ठेकेदाराने नियुक्त केलेले कर्मचारी सुरळीत व चवदार जेवण देत नाहीत. तसेच वस्तीग्रह परिसर घाणीने व्यापला असून, झोपण्यासाठी तुटलेले पलंग, बंद पंखे आणि दार तुटलेल्या बाथरूममुळे विद्यार्थ्यांवर नामुष्की ओढवली जात आहे. याबाबत ग्राहपालाकडे अनेकदा तक्रारी करूनही जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष करीत असल्याने विद्यार्थ्यांना शिक्षणसाठी सर्व मनस्ताप सहन करावा लागत आहे. परिणामी विद्यार्थ्यांना साथीच्या रोगाची लागण होत असल्याने काही विद्यार्थी गैरहजर राहत आहेत. असे असताना देखील त्यांच्या नावाची रक्कम ग्रहपाल व संबंधित कंत्राटदार संगनमताने दर महिना उचलून शासनाची दिशाभूल करीत असल्याचा आरोप केला जात असल्याने अधीक्षकाच्या कारभाराचे पितळे उघडे पडत आहे. 

शासन परिपत्रकानुसार अधीक्षक व जेवण बनविणाऱ्या ठेकेदाराने दर माह प्रतीविद्यार्थी २ हजार ७४० रुपयाची तरतूद करण्यात आलेली आहे. दररोज नियमित जेवणात गहू, तांदूळ, भाजीपाला, इत्यादी वस्तूचा वापर करणे बंधनकारक असून, पोळी भाजी, कंदफळ, पालेभाज्या, वरण, भात, कांदा, दही, लोणचे देणे गरजेचे आहे. सकाळी जेवणात नास्त्यासाठी साबुदाणा, उपमा, शिरा, पोहे यापैकी एक १०० ग्रेम, दुध २०० मिली. १५ ग्रेम साखरेसह, दररोज उकडलेली अंडी व शाखाहारी मुलांसाठी ५० ग्रेम वजनाचा बिस्किटचा पुडा प्रत्येक दिवशी ऋतूनुसार फळे वाटप करण्याचे शासकीय परिपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे. तसेच दर आठवड्याला आलटून- पालटून मटण, चिकन प्रती विद्यार्थी २०० ग्रेम रविवारी सोबत कांदा, लिंबू, तसेच शाकाहारी विद्यार्थ्यांसाठी दर रविवारी एक वेळ १५० ग्रेम स्वीट (गोड पदार्थ), बासुंदी जिलेबी, बालुशाही, श्रीखंड, गुल जमून, यापैकी एक, नियमित जेवणात द्यावे. आणि आलटून - पालटून सलाड देणे बंधनकारक आहे. असा शासनाचा नियम असताना मात्र येथील मुलांच्या वस्तीग्रहात मात्र यापैकी एकही आट मान्य केल्या जात नाही. आलू किंवा गोबी अश्यापैकी एकाच पदार्थाची भाजी ती सुद्धा केवळ हळद चटणी मीताच मारा देवून विद्यार्थ्यांना खाऊ घातले जात आहे. विद्यार्थ्यांच्या नावे आलेले वार्डन व भोजन व्यवस्थापक वाटून खाऊन गलेलट्ठ होत असल्याचे त्यांच्या कारभारावरून दिसून येत आहेत. येथील वार्डन ( अधीक्षक - दमकोंडेकर ) हे गेल्या ५ वर्षापासून ठाण मांडून बसलेले असून, ते सुधा नांदेड सारख्या शहरात राहून येथे अमावस्या - पौर्णिमेला चंद्राप्रमाणे येवून आपली पगार घट्ट करीत आहेत. अश्या बेजबाबदार कर्मचार्यावर निलंबनाची कार्यवाही करावी. आणि ज्यांच्या नावे भोजन बनविण्याचा परवाना आहे. त्यांचा परवाना तत्काळ रद्द करून शासन परिपत्रकानुसार सकस आहार उपलब्ध करून द्यावा अशी मागणी येथील निवासी विद्यार्थ्यां करीत आहेत. 

तुम्हाला काय छापायचे ते छापा - ग्रहपाल 
-------------------------- 
कालच जेवण व्यवस्थित दिले जात नाही अशी तक्रार करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा आवाज ग्रहपालाने दाबण्याचा प्रयत्न केल्याने संतप्त विद्यार्थ्यांनी चक्क कार्यालयास कुलूप ठोकले होते. आश्वासन दिल्यानंतर काढण्यात आले. याची माहिती मिळाल्यानंतर मंगळवारी पत्रकारांनी वस्तीग्रहास भेट देवून विचारणा केली असता जेवण मिळाले नाही हे ठेकेदाराचे काम आहे. असे सांगून हात झटकण्याचा प्रयत्न केला, तसेच उर्मटपनाचे वक्तव्य करीत तुम्हाला काय छापायचे ते छापा अशी भाषा वापरत बाहेर निघून गेले. यावेळी विद्यार्थी व अधीक्षक यांच्यात वादावादी सुरु असल्याने विद्यार्थी जमले होते. वस्तीग्राहतील अधिका माहितीसाठी येथे एकही जबाबदार अधिकारी नसल्याने अन्य माहिती मिळू शकली नाही. 

अधीक्षक व कंत्राटदारास नोटीस बजावूनही जेवण निकृष्ठ 
--------------------------------------- 
गेल्या डिसेंबर महिन्यापासूनत विद्यार्थ्यांना देण्यात येणाऱ्या जेवणात आल्या निघाल्याने खळबळ उडाली होती. त्यावेळी शिक्षणासाठी नरक यातना भोगाव्या लागत असल्याच्या संतप्त प्रतिक्रिया विद्यार्थ्यांनी पत्रकारासमक्ष दिल्याने अधीक्षक व भोजन व्यवस्थापकाच्या दुर्लक्षित कारभाराचा पर्दाफाश झाला आहे. याबाबतचे वृत्त नांदेड न्युज लाईव्हने प्रकाशित केल्यानंतर एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प कार्यालय किनवटचे प्रकल्प अधिकारी डॉ. राजेंद्र भारुड यांनी संबंधित कंत्राटदारास व अधीक्षक दोमकोंडेकर यांना नोटीस बजावली होती. परंतु अजूनही येथील विद्यार्थ्यांना देण्यात येणाऱ्या सुविधांमध्ये कोणतीही सुधारणा झाली नसून निकृष्ट व बेचव जेवण दिले जात असल्याने रविवारी रात्रीला येथील विद्यार्थ्यांना बाहेर जेवण करण्याची वेळ आली होती.